Ek gıda macerası başlıyoor..

Eveet, kızımın 5 ayı yakında dolmak üzere 🙂 Bu nedenle yakında biz de ek gıda macerasına başlayacağız gibi görünüyor. Durum böyle olunca ben de bol bol okuyup biraz yazayım, kendim sorup kendim cevaplayalım dedim..
Ek besinlere geçiş yarı katı ve katı gıdaların bebeğe verildiği, tek başına anne sütü ile beslenme döneminin bitişi demektir. Tabi ki büyüme faktörleri, bağışıklık sistemini, beyin gelişimini destekleyen maddeleri içeren anne sütüne de bir yandan devam edilmelidir. İlk 6 ay (D vitamini hariç) bebeğin ihtiyacını karşılayan anne sütü, artık yetersiz kalır. Belki proteini karşılar ama enerji ihtiyacını karşılayamaz. Ayrıca örneğin demir gibi maddeler için de ek besinler gerekir.
Peki ne zaman başlanmalı.. Ek besinler geçiş zamanını bebeğin sindirim sisteminin ve metabolik işlevlerinin gelişim derecesi ile nörolojik ve psikososyal gelişimi belirler. Bebek 6. aya doğru artık baş ve boynunu kontrol eder, el-göz koordinasyonu gelişir, oturmaya başlar, çiğnemeye ve kaşık ile verilen besini çıkarmamaya başlar. Yani bebek ‘artık ben de yemek yemek istiyorum’ demeye başlar. Ek besinlere başlamada geç kalınırsa enerji ve demir yetersizliği gelişir, bebek kilo alamaz. Erken başlanırsa anne sütünün alımını azaltır, büyüme yavaşlar, allerjik hastalıklar (özellikle besin allerjileri) ve obezite riskini arttırır.

Ne yedirsek ki .. Bebeklerin midesi bu dönemde çok küçüktür, o yüzden az miktarda gıda ile yüksek enerji sağlamak gerekir. Meyve suyu ve su ile bebeğin midesini doldurmak yerine meyve ve sebze püreleri, yoğurt tercih edilmelidir. Sütlü unlu mamalar hazırlanırken buğday unu yerine allerjik özellikleri daha az olan tahıl unları (pirinç unu gibi) tercih edilmelidir ya da bunar yerine hazır “devam mamaları” verilebilir. Bence (şeker değil pekmez ile hazırlanıyor olsa bile) bebeği şekerli tada alıştırması nedeniyle muhallebi çok da fazla uygun bir besin değil.. 6 ay civarında sebze çorbaları ( yine çok sulu değil püre şeklinde) başlanabilir. 8 ay civarında az az yumurta sarısı başlanıp yavaşça artırılıp ve haftada 2-3 yumurta sarısı verilmeye başlanabilir. Kırmızı ve beyaz et 7-8 ay civarı başlanmalı, başta sebze çorbalarına konup sonra direk yedirilebilir. 9. ayda balık (tabi hepsi değil) başlanabilir.1 yaşa doğru artık bebek aile sofrasında uygun şekilde beslenebilir. Bu bilgilere ek olarak bence bebekler şekerli tatlar ile olabildiğince geç tanıştırılmalı. Bazı bebekler meyve tadına alışınca bile sebzeyi yadırgadığı için ben öncelikle sebzeyi deneme taraftarıyım.
Bir de ek gıda verirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalardan bahsetmek istiyorum..
– Ek besine tek tek başlanmalı ve her besin az miktarda (1-2 kaşık) 3 gün üst üste tek başına verilmeli ki bir allerji gelişirse sebebi anlaşılsın.
– Bebeğe açken verilmeli, bebek almazsa zorlanmamalı, bir süre geçtikten sonra denenmelidir.

-Tüm besinler kaşık ile verilmelidir. Biberon ile verilirse, koyu kıvamlı besinler emzikten emilirken boğulmaya neden olabilir, ayrıca kaşıkla beslenme alışkanlığı kazanılmaz.

-Bebeğe verilecek yiyecekler doğal ve taze ürünler kullanılarak hazırlanmalı, konserve, dondurulmuş yiyecekler, katkı maddeli hazır besinler verilmemelidir. Mümkünse yemekler günlük olarak hazırlanmalı. (Bu madde ne yazık ki her zaman uygulanabilir değil bence  )

– Besinler hazırlanmadan ve bebek beslenmeden önce eller mutlaka yıkanmalıdır.
– Meyve ve sebze pürelerini hazırlarken vitaminlerin kaybolmaması için cam rende kullanılmalıdır.
– Yumurtanın beyazı ve bal 1 yaşına kadar verilmemelidir. Yemeklere tuz ve baharat atılmamalıdır.

Tabi ki bu bilgiler işin idealini, doğrusunu anlatıyor, ancak her şeyi kitabına uygun yapamayabiliriz hadi biz yaptık bebek uyum gösteremeyebilir ya da ne kadar denesek de o besini almak istemeyebilir. Sonuçta amaç bir liste yapıp o besinleri bebeğe dayamak değil, amaç sadece anne sütü ya da mama ile beslenen bir bebeği normal insan beslenmesine alıştırmak, bunu yaparken de olabildiğince sağlıklı ve zengin beslenmesini sağlamak..
Bu bilgiler ışığında benim planlarım şöyle.. (Tabi ne kadarını uygulayabilirim bilmiyorum çünkü bu ara ‘asla yapmam’ dediğim her şeyi yapmak bizim işimiz 🙂 )Öncelikle sebzeleri cam rende ile ezip tek tek başlamak, ardından yoğurt ve meyve püreleri vermek mümkünse şekerli gıdaları hiç vermemek.. Zaten 3 gün 3 gün hesabından bunlarla 1.5 -2 ay geçiyor neredeyse.. Sonrası da ne olacak göreceğiz bakalım..