Ek gıdadan haberler..

Ek gıdaya başlayalı bugün itibarı ile 3 ay oldu.. İtiraf etmem lazım ki tahmin ettiğimden daha zordu bu süreç.. Çünkü Arya (dedikodu etmiş olmayım ama) uyku ve yemek konusunda biraz zor bir bebek. Uyku konusunu defalarca anlattım heralde, biraz da ek gıda maceramızdan bahsedeyim istedim. 5.5 ay civarında öncelikle sebzeleri (tercihen mevsim sebzeleri), sonra meyveleri, üç gün kuralına uyarak yavaş yavaş tattırmaya başladık Arya’ya..Yine aynı dönemde yoğurt denemelerine de başladık, ama yoğurdu mümkün değil yemedi. Günlük AOÇ süt alıp, her gün ev yapımı yoğurtları sunduk önüne, biz beceremiyoruz galiba deyip, yoğurt makinası aldık bir de öyle denedik ama yok, bana mısın demedi, bir türlü yemedi yoğurdu.. Anne sütü alan bebeklerin bazen erken dönemlerde yoğurdun tadını sevmedikleri, sonra yavaş yavaş alıştıkları biliniyor ben de akışına bıraktım bir süre hiç yoğurt denemedim. Sora bir gün restaronda yemek yerken hazır yoğurttan bir tattırayım dedim ve köftehor Arya o yoğurda bayıldı 🙂 Ne kadar hazır vermeyim dediysem de kendi tercihini yaptı ve hazır yoğurdu artık daha severek yemeye başladı.. 7. aya kadar ek gıda sadece tadımlıktı ama 7. ayın bitişine doğru artık yumurtanın sarısına da başladık. 1/8’i, 1/4’ü, yarısı derken zamanla tam bir yumurta sarısını, yanında tuzu alınmış peyniri, ekmek içeren kahvaltısını hazırlamaya başladık. Tabi ki bebeklerin bir günü bir gününü tutmuyor, bir gün iştahla yerken diğer gün ağzına lokma koymuyorlar. Günde bir yada iki kez meyve ve yoğurt, akşamüstü de sebze çorbası/etli çorba/tarhana şeklinde kızımın menüsü. Çorbaları ya da yemeği yaparken genelde şuna dikkat etmeye çalışıyoruz. Tahıl içerikli bir çorba yaparken içine sebze koyuyoruz, yada sebze çorbası yaparken içine un koyuyor ya da yanında makarna, bulgur olsun istiyoruz. Bir hocamın tavsiyesi üzerine her öğünde mutlaka ekmek de vermeye çalıştım. Bize göre sanki ekmek gerekli değilmiş gibi geliyor ama bebekler için hem tadı güzel hem de tahıl içeriğiyle besleyici birşey ekmek. Çorba suyu ve meyve suyu hiç vermeden, şeker ve tuz hiç kullanmadan bir beslenme düzeni oturtmaya çalışıyorum. Kabızlık ve ya ishal durumuna göre muz ve kuru kayısı tercih ediyorum. Benim gibi yoğun annelerin kurtarıcısı, mutfağın gizli kahramanı ise  Avent Wasabi pişirici-ve blender.. Buharda pişiriyor, sağlıklı, ve çok pratik, tersini çeviriyorum blender oluyor. 0013464 İitiraf edeyim yemeklerin çoğunu (meyve ve et dahil) bununla yapıyorum. Ama dikkat etmek lazım, blender bebeği yetiştirmemek için mümkün olduğunca blenderdan kaçınmak, çatalla ezmek ya da cam rendeden geçirmek gerekiyor. 8. ayın ortalarına doğru da balık ve tavuk etiyle de tanıştı Arya.. Haftada iki üç gün balık/tavuk/hindi, diğer günlerde de kırmızı et yemesi gerekiyor ama daha hala tam bir düzen oturtamadık biz. Arya çok iştahlı bir bebek değil, ancak tadını çok severse güzel yiyor, sevmediyse ağzını bir kilitliyor ki açabilene aşkolsun, o yüzden işimiz kolay değil. Ek gıda dışında mümkün olduğunca (ne yazık ki artık azaldı) anne sütüne de devam etmeye çalışıyoruz, günde iki defa da devam sütü vermeye çalışıyorum. Hele bu ay o kadar ço hastalandı ve ateşlendi ki, neredeyse 10 gün hiç yemek yemeden devam sütü içti içebildiği kadar 🙁 Bu ayki tartımız beni korkutmuyor değil, nasıl çıkacak bakalım … Devam sütü olarak da Hipp organik olanı kullanıyorum, evet kokusu biraz kötü ( biraz mıı), tadı da hiç tatlı değil (tatlı olmasın zaten) ama şimdilik memnunum bakalım…

9 aylık bir bebeğin genel olarak yavaş yavaş sofra yemeklerine başlaması lazım ama bu bebeğin gelişimi ile ilgili.. Arya hala pürtükleri yuttarken zorlanıyor, çıkartmaya çalışıyor, daha uzun bir süre eline köfte alıp yiyebileceği, kaşıkla yemeğini yiyebileceği yok gibi yani.. Bunda bir türlü çıkmayan dişlerinin ve tabi bir de doğru dürüst yemek yapmayı bilmeyen acemi annesinin etkisi de olabilir 🙂 Anlayacğınız daha çok yolumuz var, ama napalım fena da gitmemişiz şimdiye kadar..

Ek gıda macerası başlıyoor..

Eveet, kızımın 5 ayı yakında dolmak üzere 🙂 Bu nedenle yakında biz de ek gıda macerasına başlayacağız gibi görünüyor. Durum böyle olunca ben de bol bol okuyup biraz yazayım, kendim sorup kendim cevaplayalım dedim..
Ek besinlere geçiş yarı katı ve katı gıdaların bebeğe verildiği, tek başına anne sütü ile beslenme döneminin bitişi demektir. Tabi ki büyüme faktörleri, bağışıklık sistemini, beyin gelişimini destekleyen maddeleri içeren anne sütüne de bir yandan devam edilmelidir. İlk 6 ay (D vitamini hariç) bebeğin ihtiyacını karşılayan anne sütü, artık yetersiz kalır. Belki proteini karşılar ama enerji ihtiyacını karşılayamaz. Ayrıca örneğin demir gibi maddeler için de ek besinler gerekir.
Peki ne zaman başlanmalı.. Ek besinler geçiş zamanını bebeğin sindirim sisteminin ve metabolik işlevlerinin gelişim derecesi ile nörolojik ve psikososyal gelişimi belirler. Bebek 6. aya doğru artık baş ve boynunu kontrol eder, el-göz koordinasyonu gelişir, oturmaya başlar, çiğnemeye ve kaşık ile verilen besini çıkarmamaya başlar. Yani bebek ‘artık ben de yemek yemek istiyorum’ demeye başlar. Ek besinlere başlamada geç kalınırsa enerji ve demir yetersizliği gelişir, bebek kilo alamaz. Erken başlanırsa anne sütünün alımını azaltır, büyüme yavaşlar, allerjik hastalıklar (özellikle besin allerjileri) ve obezite riskini arttırır.

Ne yedirsek ki .. Bebeklerin midesi bu dönemde çok küçüktür, o yüzden az miktarda gıda ile yüksek enerji sağlamak gerekir. Meyve suyu ve su ile bebeğin midesini doldurmak yerine meyve ve sebze püreleri, yoğurt tercih edilmelidir. Sütlü unlu mamalar hazırlanırken buğday unu yerine allerjik özellikleri daha az olan tahıl unları (pirinç unu gibi) tercih edilmelidir ya da bunar yerine hazır “devam mamaları” verilebilir. Bence (şeker değil pekmez ile hazırlanıyor olsa bile) bebeği şekerli tada alıştırması nedeniyle muhallebi çok da fazla uygun bir besin değil.. 6 ay civarında sebze çorbaları ( yine çok sulu değil püre şeklinde) başlanabilir. 8 ay civarında az az yumurta sarısı başlanıp yavaşça artırılıp ve haftada 2-3 yumurta sarısı verilmeye başlanabilir. Kırmızı ve beyaz et 7-8 ay civarı başlanmalı, başta sebze çorbalarına konup sonra direk yedirilebilir. 9. ayda balık (tabi hepsi değil) başlanabilir.1 yaşa doğru artık bebek aile sofrasında uygun şekilde beslenebilir. Bu bilgilere ek olarak bence bebekler şekerli tatlar ile olabildiğince geç tanıştırılmalı. Bazı bebekler meyve tadına alışınca bile sebzeyi yadırgadığı için ben öncelikle sebzeyi deneme taraftarıyım.
Bir de ek gıda verirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalardan bahsetmek istiyorum..
– Ek besine tek tek başlanmalı ve her besin az miktarda (1-2 kaşık) 3 gün üst üste tek başına verilmeli ki bir allerji gelişirse sebebi anlaşılsın.
– Bebeğe açken verilmeli, bebek almazsa zorlanmamalı, bir süre geçtikten sonra denenmelidir.

-Tüm besinler kaşık ile verilmelidir. Biberon ile verilirse, koyu kıvamlı besinler emzikten emilirken boğulmaya neden olabilir, ayrıca kaşıkla beslenme alışkanlığı kazanılmaz.

-Bebeğe verilecek yiyecekler doğal ve taze ürünler kullanılarak hazırlanmalı, konserve, dondurulmuş yiyecekler, katkı maddeli hazır besinler verilmemelidir. Mümkünse yemekler günlük olarak hazırlanmalı. (Bu madde ne yazık ki her zaman uygulanabilir değil bence  )

– Besinler hazırlanmadan ve bebek beslenmeden önce eller mutlaka yıkanmalıdır.
– Meyve ve sebze pürelerini hazırlarken vitaminlerin kaybolmaması için cam rende kullanılmalıdır.
– Yumurtanın beyazı ve bal 1 yaşına kadar verilmemelidir. Yemeklere tuz ve baharat atılmamalıdır.

Tabi ki bu bilgiler işin idealini, doğrusunu anlatıyor, ancak her şeyi kitabına uygun yapamayabiliriz hadi biz yaptık bebek uyum gösteremeyebilir ya da ne kadar denesek de o besini almak istemeyebilir. Sonuçta amaç bir liste yapıp o besinleri bebeğe dayamak değil, amaç sadece anne sütü ya da mama ile beslenen bir bebeği normal insan beslenmesine alıştırmak, bunu yaparken de olabildiğince sağlıklı ve zengin beslenmesini sağlamak..
Bu bilgiler ışığında benim planlarım şöyle.. (Tabi ne kadarını uygulayabilirim bilmiyorum çünkü bu ara ‘asla yapmam’ dediğim her şeyi yapmak bizim işimiz 🙂 )Öncelikle sebzeleri cam rende ile ezip tek tek başlamak, ardından yoğurt ve meyve püreleri vermek mümkünse şekerli gıdaları hiç vermemek.. Zaten 3 gün 3 gün hesabından bunlarla 1.5 -2 ay geçiyor neredeyse.. Sonrası da ne olacak göreceğiz bakalım..